Więcej informacji znajdziesz tutaj!
Jak zwykle pisanie czy mówienie o pracy, która zasadniczo opiera się na bezpośrednim doświadczeniu, wiąże się z pokonaniem bariery, która jest pomiędzy doświadczeniem a słowami. Przy okazji BMC, o którym mówi sama jego twórczyni, dochodzi dodatkowy element przetłumaczenia na język Polski słów i pojęć, które jeszcze w naszym języku nie mają odpowiedników, nie mówiąc o powszechnej świadomości tych pojęć. No bo jak odnieść się do takich pojęć jak: terytorium tkanek, umysł więzadeł, tworzenie form energii czy to, że zaakceptowanie tkanki tłuszczowej staje się źródłem zatroszczenia o własny komfort...
Można by porównać to do "rozmowy z niewidomym o kolorach". Otóż niewidomi mogą postrzegać kolory. Mają na to inny sposób niż osoby widzące inny, stworzony do tego język. Tak samo i tu potrzebny jest język, który opisze nasze doświadczenie. Język oddający nasz wewnętrzny, często bardzo osobisty, intymny świat, świat dużo bogatszy niż wszystkie języki świata są w stanie opisać. Stąd też słowa, które mogą dziwić, zaskakiwać i prowadzić do zastanowienia się, o co w tym wszystkim chodzi. No cóż, tak naprawdę warto spróbować, a własny język do opisu doświadczenia pojawi się sam albo nie będzie potrzebny w ogóle.
Pozdrawiam i życzę wytrwałości w odnajdywaniu bogactwa wewnętrznego świata, nie poprzez słowa, ale poprzez siebie samego i siebie doświadczanie.
Body Mind Centering® (BMC®) jest podróżą poprzez doświadczanie żywego i ciągle zmieniającego się terytorium ciała. Odkrywcą jest nasz umysł - myśli, uczucia, energia, duch i dusza. Podróż ta prowadzi do zrozumienia tego, jak umysł wyraża się poprzez ciało w ruchu. Jedną z cech przyrody jest tworzenie wzorców. Człowiek będący częścią przyrody również je tworzy. Umysł jest jak wiatr, a ciało - jak piasek; jeśli chcesz się dowiedzieć, jak wieje wiatr, możesz przyjrzeć się piaskowi.
Ruch ciała odzwierciedla ruch naszego umysłu. Jakość ruchu ciała w danym momencie jest manifestacją ekspresji umysłu. Zmiany w jakości ruchu wskazują, że umysł przeniósł uwagę w inne miejsce w ciele. I odwrotnie - jeśli skupimy uwagę na innym obszarze ciała i rozpoczniemy ruch z tego miejsca, zmieniamy jakość ruchu. Odkrywamy, że dzięki ruchowi możemy obserwować, jak umysł wyraża się i manifestuje poprzez ciało, a także wpływać na zmianę relacji ciało-umysł.
W BMC® "centering" jest procesem szukania równowagi, a nie celem. Ten proces jest oparty na dialogu, a dialog z kolei - na bezpośrednim doświadczaniu.
Ważnym aspektem w Body Mind Centering® jest odkrywanie relacji między najmniejszymi i największymi ruchami ciała - harmonizowanie ruchu wewnątrzkomórkowego z ruchem całego ciała w przestrzeni. Ten proces składa się z rozpoznawania, nazywania, różnicowania i integrowania różnych tkanek w ciele, odkrywania różnych jakości i elementów, które składają się na ruch, oraz tego, jak te wszystkie elementy rozwijały się w trakcie procesu rozwojowego i jaką rolę aktualnie odgrywają w wyrażaniu się umysłu.
Im precyzyjniejsze to zharmonizowanie, tym efektywniej możemy działać zgodnie z naszymi intencjami. Jednak samo zharmonizowanie nie jest tu celem. To stały dialog między świadomością i działaniem - uświadamianie sobie relacji istniejących w ciele/umyśle i działanie z poziomu świadomości. (Dwa słowa [ciało/umysł] pisane w ten połączony-rozdzielony sposób oznaczają integralność tworu złożonego z ciała i umysłu - przyp. tłum.). Ten stan harmonii prowadzi do wiedzy. Istnieje wiele sposobów szukania i dochodzenia do stanu harmonii: poprzez dotyk, ruch, wizualizacje, somatyzacje (patrz: nawias w następnym akapicie), pracę z głosem, sztukę, muzykę, medytację, dialog werbalny, poprzez rozwijanie świadomości i inne.
(Używam słowa "somatyzacja", by podkreślić, że bezpośrednio angażujemy kinestetyczne doświadczanie ciała, w przeciwieństwie do "wizualizacji", która angażuje obrazy i wyobraźnię wzrokową, by wywołać doświadczenie kinestetyczne. W "somatyzacji" zarówno komórki ciała informują mózg, jak i mózg komunikuje się z komórkami ciała. Zapożyczyłam termin "somatyzacja" [ang. somatization] od Thomasa Hanny, który używał słowa "soma" do określenia ciała doświadczanego bezpośrednio, w przeciwieństwie do ciała będącego obiektem. Kiedy doświadczamy ciała od wewnątrz, wtedy nie ma rozdziału na ciało i umysł, są one doświadczane jako całość. Wprawdzie Tom mówił o tym już w latach 60., ale jego pierwsza książka, w której używa tego określenia, "Bodies in Revolt", ukazała się w roku 1970. Tom również stworzył termin "somatics" w 1976 roku, kiedy to założył pismo "Somatics Magazine - Journal of the Bodily Arts and Sciences”. Somatics również określa dziedzinę badań - badań ciała z perspektywy osobistego, bezpośredniego doświadczenia. Body Mind Centering jest niewielkim fragmentem tej dopiero rozwijającej się dziedziny).
Po wielu latach podążania wraz ze studentami, klientami i kolegami tą ścieżką poszukiwań w 1973 roku założyłam szkołę Body Mind Centering®. Nadało to formalny kształt i określiło kierunek badań oraz pozwoliło na stałą wymianę doświadczeń i informacji. W szkole techniki, założenia i zastosowania są odkrywane i wykorzystywane na wiele różnych sposobów. Niektórzy ćwiczą techniki i następnie z ich doświadczenia wyłaniają się jakieś zasady. Inni, skupiając się na zasadach, z czasem na ich bazie rozwijają techniki. Ale ani techniki, ani zasady same w sobie nie są główną treścią, lecz raczej świadomość i zrozumienie tego, jak i kiedy je zastosować lub jak wymyślić własną. Ważne jest, by każdy odkrył to, w jaki sposób się uczy, zaufał swojej intuicji oraz pozostawał otwarty na niepowtarzalny styl innych osób.
W BMC® człowiek jest sam dla siebie materiałem badawczym, ze swoim ciałem, umysłem, jest środkiem własnego doświadczenia (czyli ciało jest mu potrzebne, żeby samo siebie doświadczyło). Zarówno materiał do badań, jak i sam proces badania jest doświadczaniem. Każdy z nas jest samym badaniem, uczniem i nauczycielem. Z tego procesu - badania naukowego wyłania się wiedza oparta na doświadczeniu, z jej elementami składowymi: obserwacją, porównywaniem, udowadnianiem i zapisywaniem naszych doświadczeń związanych ze wszystkimi systemami ciała oraz etapami rozwoju człowieka.
Ta dziedzina wiedzy nie mogła powstać bez zaangażowania wielu ludzi. Na przestrzeni ostatnich 25 lat w studiowaniu, opracowywaniu i rozwijaniu BMC® miało swój udział kilka tysięcy osób - niektóre zaangażowały się tylko na chwilę, a niewielka grupa uczestniczyła w pracach nad metodą przez cały ten czas. Ogromna liczba osób, które studiowały w szkole BMC®, nadała jej rozmach. Około 40 osób stale współpracujących ze mną przez ostatnie 10-20 lat nadało tej pracy głębię. Bez nich nie byłoby tej metody. Wspólnie przedzieraliśmy się przez gąszcz tego, co nas różniło, w kierunku wspólnego doświadczenia, które na koniec obejmuje wszystko, co nas różni. Z tego wspólnego doświadczania wyłoniły się zasady BMC®. Zasady uniwersalne wyłoniły się ze szczegółów, tak samo jak szczegóły wyodrębniły się z zasad ogólnych. To między innymi charakteryzuje tę pracę. Gdy wędrujemy poprzez różne doświadczenia, od poziomu komórkowego do systemów - narządów ciała, do relacji osobistych, rodziny, społeczeństwa, dalej do kultury i społeczności globalnej, zawsze przyglądamy się, jak te zasady można zastosować w różnych punktach wzdłuż pewnego kontinuum.
BMC® to dziedzina, która powstaje na połączeniu szlaków myśli Wschodu i Zachodu. Choć używamy tu map nakreślonych przez zachodnią naukę i medycynę - anatomię, fizjologię, kinezjologię itd., na rozwój metody wpłynęła również filozofia wschodnia. Nasza koncepcja to raczej łączenie przeciwności, szukanie dla nich wspólnej przestrzeni niż praca podkreślająca różnice. Stale przyglądamy się zależnościom i relacjom, zawsze obserwując, jak przeciwności wzajemnie na siebie wpływają i zmieniają się.
Chociaż stosujemy zachodnią terminologię anatomiczną do określenia miejsca na mapie ciała, to terminom tym nadajemy specyficzne znaczenie wynikające z naszego bezpośredniego doświadczenia. Kiedy mówimy o krwi, limfie czy innej substancji, to mówimy nie tylko o samej substancji, lecz także o stanach świadomości i procesach, które są ściśle z nimi powiązane. Nasze bezpośrednie doświadczenie odnosimy stale do tych map, ale sama mapa nie jest doświadczeniem.
Studiowanie BMC® łączy w sobie zarówno poznawanie poprzez umysł, jak i poprzez bezpośrednie doświadczenie najróżniejszych systemów ciała i aspektów rozwoju oraz funkcjonowania człowieka. Mowa tu o: szkielecie, więzadłach, mięśniach, powięzi, tkance tłuszczowej, skórze, narządach wewnętrznych, gruczołach wydzielania wewnętrznego, nerwach, płynach ciała, oddechu i tworzeniu dźwięków, zmysłach i dynamice postrzegania, etapach rozwoju ruchowego (zarówno ontogenetycznego, czyli dotyczącego rozwoju dziecka, jak i filogenetycznego, czyli poprzez szczeble rozwoju ewolucyjnego zwierząt) oraz o integracji psychofizycznej.
Jako zestaw pewnych zasad i podejście do ruchu, dotyku i nauczania BMC® jest obecnie szeroko stosowane przez osoby zajmujące się tańcem i innymi sztukami związanymi z ruchem, pracą z ciałem, fizjoterapią, terapią zajęciową, terapią tańcem i ruchem (DMT), logopedią, psychoterapią, medycyną, rozwojem dziecięcym, edukacją, sztukami związanymi z głosem, muzyką i obrazem, medytacją, joga, sportem, sztukami walki i innymi dyscyplinami dotyczącymi ciała i umysłu.
Podstawy BMC® zostały opracowane już w 1982 r., ale cały czas są doskonalone i precyzowane, a wraz z nowymi odkryciami ciągle modyfikowane.
Tak jak w każdej podróży to, co dostrzegamy, jest określone naszym wcześniejszym doświadczeniem; również na podstawie tego, co przeżyliśmy, przewidujemy, co wydarzy się w przyszłości. A więc koncepcje BMC® wyrosły z osobistych historii, wykształcenia i doświadczeń licznej grupy osób, które zaangażowały się we wspólny proces odkrywania. Gdy analizujemy nasze doświadczenia, stwierdzamy, że wyzwaniem jest nieograniczanie się tym, czego nauczyliśmy się wcześniej, lecz pozwolenie naszym odkryciom stale usuwać się w cień nieświadomości, abyśmy mogli podejść do każdej nowej chwili z ufnością i niewinnością.
Oto krótki opis tkanek, które do tej pory w szkole BMC® udało nam się nanieść na mapę ciała.
Każda komórka naszego ciała ma swoją inteligencję. Jest zdolna do rozpoznania siebie, rozpoczęcia czynności i do komunikowania się ze wszystkimi pozostałymi komórkami. Każda pojedyncza komórka oraz zespół komórek stanowiący tkankę, narząd lub też całe ciało istnieją oddzielnie oraz jako całość w tym samym czasie. Wyrażenie się z poziomu komórkowego to taki stan, gdzie wszystkie komórki mają równe szanse wyrażenia siebie, odbioru informacji z otoczenia i współpracy z otoczeniem.
Dostrajanie się do świadomości komórkowej wprawia nas w stan, w którym odkrywamy przestrzeń, z której wyłaniają się najdrobniejsze przejawy naszego fizycznego, psychologicznego i duchowego istnienia.
Kiedy działamy lub też postrzegamy z poziomu komórki jako niezależnego bytu, jakość odczucia lub stan umysłu są jednakowe, niezależnie od tego, skąd ta komórka pochodzi. Jednakże gdy postrzegamy z poziomu komórki znajdującej się w kontekście - w otoczeniu innych sąsiadujących komórek tworzących tkankę, wtedy odczucie lub stan umysłu są specyficzne dla danej tkanki. U podłoża tej różnicy lub jej braku leżą doznania rozmieszczone na skali pomiędzy komórkowym niepokojem i uspokojeniem, odpoczynkiem i aktywnością, skupieniem na wnętrzu i skupieniem na tym, co na zewnątrz, nastawieniem na odbiór i nastawieniem na ekspresję.
Ten system zapewnia nam strukturę podparcia. Składa się z kości i stawów. Kości przemieszczają nas w przestrzeni i podtrzymują ciężar ciała w polu grawitacyjnym oraz nadają nam formę - kształt ruchu w przestrzeni. Przestrzenie wewnątrz stawów umożliwiają ruch i stanowią osie obrotu, dookoła których odbywa się ruch.
Szkielet nadaje naszemu ciału formę, dzięki której możemy przemieszczać się w przestrzeni, rzeźbić i tworzyć formy energii, które nazywamy ruchem. Poprzez szkielet możemy oddziaływać na otoczenie, poruszać się w odniesieniu do innych otaczających nas obiektów.
Poprzez bezpośrednie doświadczenie w ciele systemu szkieletowego nadajemy umysłowi porządek strukturalny, będący wspierającym podłożem dla myśli, dźwignią nadającą moc naszym pomysłom. Tworzymy tu również przestrzeń do tego, co może się wydarzyć pomiędzy pomysłami na ruch i jego ekspresją, oraz do zrozumienia panujących w niej relacji.
Więzadła trzymając kości razem, określają granice, w jakich przemieszczają się one względem siebie, ukierunkowują oddziaływanie mięśni na kości, a także podtrzymują narządy wewnętrzne w klatce piersiowej oraz jamie brzusznej.
Dzięki temu systemowi ułożenie w przestrzeni oraz ruch kości i narządów wewnętrznych zyskuje przejrzystość, precyzję i wydajność. To poprzez umysł więzadeł postrzegamy i wyrażamy jasność skupienia i koncentrację na szczegółach.
(Na zajęciach, wchodzimy w kontakt, poprzez doświadczenie w ciele z różnymi tkankami ciała. Czujemy "co tkanki chcą nam powiedzieć, co wyrazić" a potem nadajemy temu kształt w postaci ruchu, bezruchu i wszelkich możliwych stadiów pośrednich. Stąd też mówimy o umyśle więzadeł czy też innych tkanek, który ma coś specyficznego do powiedzenia. przyp. tłum.)
Mięśnie dzięki swojej kurczliwości stanowią elastyczną, trójwymiarową ramę dla zrównoważonego oparcia i ruchu układu szkieletowego w przestrzeni. Zapewniają dynamizm zewnętrznej warstwy ciała, w której umieszczony jest szkielet. Poprzez ten system wyrażamy naszą witalność, siłę i angażujemy się w dialog stawiania oporu i szukania rozwiązań.
Narządy odpowiadają za funkcje naszego wewnętrznego przetrwania - oddychanie, odżywianie i wydalanie. Znajdują się wewnątrz układu mięśniowo-szkieletowego. Dają nam poczucie objętości i pierwotnej autentyczności. Są pierwotnym siedliskiem lub naturalnym środowiskiem naszych emocji, aspiracji i pamięci naszych wewnętrznych reakcji na zdarzenia życia.
Gruczoły są głównym zarządcą chemii naszego organizmu i są ściśle powiązane z układem nerwowym. Wydzieliny tego systemu dostają się bezpośrednio do krwi, a ich równowaga lub jej brak wpływa na wszystkie komórki ciała.
To system wewnętrznego spokoju, gwałtownych impulsów lub eksplozji chaosu-równowagi, jak i krystalizacji energii w doświadczeniach archetypowych. Ten system stanowi podłoże intuicji, jak i postrzegania oraz zrozumienia Umysłu Uniwersalnego. (Będę się starał o uzyskanie definicji Umysłu Uniwersalnego od autorki tekstu przyp. tłum.)
Układ nerwowy jest systemem zapisu informacji w naszym ciele. Zapisuje i zapamiętuje to, co postrzegamy i czego doświadczamy. Jest w stanie przypomnieć sobie wcześniejszy wzorzec naszego doświadczenia i zmodyfikować go dzięki zintegrowaniu z wzorcami z innych wcześniejszych doświadczeń. Układ nerwowy jest tym, który "dowiaduje się ostatni", ale gdy informacja już do niego dotrze, wtedy staje się głównym kontrolerem procesów psychofizycznych. Może zainicjować uczenie się nowych wzorców poprzez intuicję, kreatywność lub zabawę. Ten system leży u podłoża uważności, myślenia i precyzyjnej koordynacji. Stanowi również percepcyjne podłoże, z którego postrzegamy i wchodzimy w relacje z naszym wewnętrznym i zewnętrznym światem.
Płyny są systemem transportowym ciała. Do głównych płynów należą płyn komórkowy i międzykomórkowy, krew, limfa, płyn stawowy oraz płyn mózgowo-rdzeniowy. Płyny są systemem płynności ruchu i umysłu. Leżą u podłoża obecności i transformacji, stanowią o dynamice przepływu między aktywnością i spoczynkiem.
Powięź, będąca tkanką łączną, stanowi miękki pojemnik dla wszystkich innych struktur ciała. Ten system zarówno rozdziela, jak i integruje pozostałe tkanki ciała. Dzięki półlepkiej, nawilżającej powierzchni powięzi mają one swobodę poruszania się w ustalonych granicach ciała jako całości. To właśnie poprzez powięź ruch naszych narządów daje wewnętrzne podparcie dla ruchu szkieletu w przestrzeni. Jednocześnie ruch szkieletu wyraża na zewnątrz wewnętrzny ruch narządów. Poprzez system powięziowy łączymy nasze wewnętrzne odczucia z zewnętrzną ekspresją.
Tłuszcz jest energią potencjalną zmagazynowaną w naszym ciele. Zapewnia nam izolację termiczną oraz izolację elektryczną tkance nerwowej. Jego synteza, rozkład, magazynowanie i uwalnianie są w dużej mierze kontrolowane przez układ wydzielania wewnętrznego.
Skóra jest naszą zewnętrzną powłoką - pokrywając całe ciało, określa nas jako jednostki oddzielone od środowiska zewnętrznego.
Poprzez skórę dotykamy i jesteśmy dotykani przez świat zewnętrzny. Ta zewnętrzna bariera jest naszą pierwszą linią obrony, a zarazem tworzenia więzi. Ustanawia ogólny stan napięcia, otwartości lub zamknięcia na bycie w świecie; poprzez skórę jesteśmy jednocześnie atakowani i chronieni, odbieramy i nawiązujemy kontakt z innymi.
Podczas gdy każdy z systemów na swój własny sposób przyczynia się do ruchu ciała/umysłu, to jednocześnie są one współzależne od siebie, tworząc wzajemny system oparcia i ekspresji. Niektóre są postrzegane jako mające naturalne powinowactwo z innymi. Relacje między tymi systemami są różne między poszczególnymi osobami, grupami i kulturami. Stale odkrywamy ich różnorodne głosy dzięki świadomemu i nieświadomemu eksplorowaniu w najróżniejszych kombinacjach.
U podłoża różnych form naszej ekspresji poprzez systemy ciała leży proces rozwoju ruchowego. Zarówno rozwoju ontogenetycznego (czyli rozwoju osobniczego dziecka), jak i rozwoju filogenetycznego (czyli ewolucji przez królestwo świata zwierzęcego).
Rozwój nie jest procesem liniowym, następuje falami i każdy etap zawiera elementy poprzednich. Ponieważ wcześniejsze etapy kładą fundament pod każdy następny i wspierają go, jakiekolwiek zaburzenie, pominięcie lub niedokończenie jakiegoś etapu może prowadzić do problemów z ruchem lub postawą, do braku równowagi pomiędzy systemami ciała, problemów postrzegania, koordynacji, pamięci, organizacji i kreatywności.
W ruchu rozwojowym posługujemy się ruchami pierwotnymi, reakcjami prostowania, reakcjami równowagi i podstawowymi wzorcami neurologicznymi. Są one automatycznymi reakcjami leżącymi u podstaw ruchów dowolnych.
Odruchy postawy, prostowania i równowagi są podstawowymi elementami, można powiedzieć alfabetem ruchu. Połączone tworzą podstawowe wzorce neurologiczne oparte na wzorcach ruchowych bezkręgowców i kręgowców.
- Oddychanie komórkowe - rozszerzanie i kurczenie się każdej komórki naszego ciała podczas oddychania i ruchu, który odpowiada ruchowi organizmów jednokomórkowych. Oddychanie komórkowe leży u podłoża wszystkich innych wzorców ruchowych i posturalnego napięcia spoczynkowego.
- Naval radiation (co można przetłumaczyć jako promieniowanie od pępka) - ruch wszystkich części ciała oraz relacje, jakie między nimi panują, w odniesieniu do pępka.
- Mouthing - ruch ciała zainicjowany przez usta.
- Prespinal movement (co można przetłumaczyć jako ruch przedkręgosłupowy) - miękkie sekwencje ruchów kręgosłupa zainicjowane z przestrzeni pomiędzy rdzeniem kręgowym a układem trawiennym.
Dwanaście wzorców ruchowych związanych z kręgowcami jest opartych na następujących ruchach:
- Spinal movement - ruch kręgosłupa - ruchy kręgosłupowe, od głowy do ogona, który odpowiada ruchom ryb.
- Homologus movement - ruch homologiczny - symetryczny jednoczesny ruch dwóch kończyn górnych oraz/lub kończyn dolnych, który odpowiada ruchowi płazów.
- Homolateral movement - ruch homolateralny - niesymetryczny ruch jednej dolnej i jednej górnej kończyny po tej samej stronie, który odpowiada ruchowi gadów.
- Contralaterral movement - ruch kontralateralny - ruch po przekątnej - jednej górnej kończyny i jednej dolnej po stronie przeciwnej, który odpowiada ruchowi ssaków.
Rozwój podstawowych wzorców neurologicznych kształtuje nasze podstawowe wzorce ruchowe i odpowiadające im wzorce postrzegania - włączając w to orientację w przestrzeni, obraz ciała, podstawowe elementy składowe procesu uczenia się i komunikowania.
Na przykład:
- W ruchach kręgosłupowych rozwijamy umiejętność obracania się, ustanawiamy poczucie płaszczyzny horyzontalnej, różnicujemy przednią stronę ciała od tylnej i rozwijamy zdolność kierowania uwagi.
- W ruchach homologicznych rozwijamy ruchy symetryczne, takie jak robienie pompek lub podskakiwanie na obu nogach, rozwijamy poczucie płaszczyzny strzałkowej (tej przecinającej nasze ciało na prawą i lewą stronę), różnicujemy górną część ciała od dolnej rozwijamy zdolność do działania.
- W ruchach homolateralnych rozwijamy ruchy niesymetryczne, takie jak czołganie się na brzuchu, podskakiwanie na jednej nodze, rozwijamy poczucie pionu, różnicujemy prawą i lewą stronę ciała i rozwijamy zdolność postanawiania, tworzenia intencji.
- W ruchach kontralateralnych rozwijamy ruchy naprzemienne, takie jak czworakowanie na rękach i kolanach, chodzenie, bieganie, skakanie, rozwijamy ruch w przestrzeni trójwymiarowej, różnicujemy naprzemienne części ciała (np. prawe biodro i lewy bark) i nabywamy zdolność do integracji uwagi, intencji i działania.
Przechodzenie poprzez stadia rozwojowe ruchu i postrzegania tworzy ramy zorientowanego na proces dialogu pomiędzy systemami ciała.
Sprzężenie wewnętrznej komórkowej świadomości i ruchu na tym poziomie ze świadomością zewnętrzną i ruchem w przestrzeni w kontekście procesu rozwojowego może się przyczynić do rozwoju poziomu naszej świadomości i usunąć przyczyny różnych problemów ciała/umysłu.
Gdy potrafimy coraz bardziej doświadczyć swojej świadomości na poziomie komórkowym oraz tkankowym, coraz łatwiej przychodzi nam zrozumienie samych siebie. Gdy zwiększa się nasza wiedza o nas samych, zwiększa się jednocześnie zrozumienie innych i współodczuwanie z nimi. Gdy doświadczamy niepowtarzalności naszych komórek w kontekście harmonii pomiędzy tkankami, uczymy się naszej własnej tożsamości w kontekście społeczności. Zdobywając świadomość różnych tkanek ciała oraz tego, jaki jest charakter ich ekspresji w świecie zewnętrznym, poszerzamy zrozumienie odmiennych kultur w kontekście Ziemi jako całości i miejsca naszej planety w szeroko rozumianej świadomości wszechświata.
Poprzez zmysły odbieramy informacje z wewnętrznego oraz zewnętrznego środowiska. To, jak filtrujemy, modyfikujemy, zniekształcamy, akceptujemy, odrzucamy oraz wykorzystujemy te informacje, jest częścią procesu postrzegania.
Gdy decydujemy, że przyjmiemy jakąś informację, to łączymy się z tym aspektem naszego środowiska. Kiedy wypieramy jakąś informację, wtedy bronimy się przed tym aspektem. Uczenie się jest procesem, poprzez który, wykorzystując kontekst danej sytuacji, zmieniamy nasze reakcje na różnorodne informacje.
Dotyk i ruch są pierwszymi zmysłami, które się rozwijają. Ustanawiają punkt wyjścia do dalszych sposobów postrzegania, takich jak smak, węch, słuch i wzrok. Usta są pierwszą „kończyną”, która chwyta, puszcza, mierzy, sięga i wycofuje się. Rozwijając się w powiązaniu z nosem, tworzy podstawy dla ruchu innych kończyn (ręce, stopy i ogon). Ruch głowy zainicjowany przez usta i nos jest wcześniejszy niż ruch zainicjowany przez uszy i oczy. Dźwięk, posturalne napięcie mięśni, wibracje oraz ruch są rejestrowane w uchu wewnętrznym i ściśle się ze sobą wiążą. Wzrok jest uzależniony od wszystkich poprzednio wymienionych zmysłów, ale z kolei pomaga w zintegrowaniu ich wszystkich w bardziej złożonych wzorcach.
Nasza zdolność do odczucia w ciele fizjologicznych i strukturalnych procesów leżących u podstaw oddychania i tworzenia dźwięku daje nam jeszcze jeden ważny pomost do tworzenia relacji ze sobą oraz z otaczającym nas środowiskiem.
Oddychanie jest automatyczne, pozostaje jednak pod wpływem wewnętrznych fizjologicznych i psychologicznych stanów oraz środowiska zewnętrznego. Sposób, w jaki oddychamy, również oddziałuje na nasze zachowanie i funkcjonowanie fizyczne.
Oddychanie jest ruchem wewnętrznym. Jest podłożem do ruchu ciała w przestrzeni zewnętrznej. Z kolei ruch wpływa na to, jak oddychamy.
Oddychanie odbywa się według wzorców. Wzorce te podlegają wpływowi różnych bodźców emocjonalnych, które z kolei wywołują różne reakcje emocjonalne. Nasz pierwszy oddech po urodzeniu wpływa na sposób, w jaki oddychamy jako dorośli.
Świadomie możemy poznać sposób naszego oddychania. A gdy uświadomimy sobie i poczujemy to, jak oddychamy, nasze nieuświadomione blokady mogą zostać uwolnione.
To, kim jesteśmy, komunikujemy dzięki ekspresyjnym właściwościom głosu. Nasz głos odzwierciedla funkcjonowanie wszystkich systemów ciała oraz stopień integracji etapów rozwojowych. Połączenie świadomości kinestetycznej oraz słuchowej ze strukturami emisji głosu daje nam nowe możliwości ekspresji tego, co jest pomiędzy naszym świadomym i nieświadomym umysłem oraz pomiędzy nami samymi i otoczeniem zewnętrznym.
Kiedy kogoś dotykamy, ten ktoś tak samo dotyka nas. Poprzez dotyk możemy doświadczyć subtelnej wzajemnej gry pomiędzy ciałem i umysłem. Sztuka dotyku i tworzenie nowych wzorców są eksplorowaniem komunikowania się - przekazywaniem i akceptacją przepływu energii wewnątrz nas samych oraz pomiędzy nami i innymi.
W pracy manualnej, poprzez dotyk, w zmieniającym się rytmie, dzięki skupianiu uwagi na specyficznych warstwach ciała, dzięki podążaniu za istniejącymi liniami sił w ciele i sugerowaniu nowych oraz poprzez zmiany w nacisku i jakości dotyku, dochodzimy do stanu harmonii z różnymi tkankami ciała i związanymi z nimi odmiennymi stanami umysłu. Rozpoczynamy od obecności na poziomie komórkowym (oddychanie komórkowe) i skupiamy się na nawiązaniu dialogu pomiędzy klientem a terapeutą/nauczycielem ("practitioner" to słowo nie ma dobrego odpowiednika w języku polskim - to ktoś, kto praktykuje tę metodę, pracuje daną metodą - wyjaśnienie tłum.). Każda tkanka klienta jest "dotykana" i odkrywana z poziomu dopowiadającej jej tkanki terapeuty, np. kości dotykane są z poziomu kości, narządy wewnętrzne z poziomu narządów wewnętrznych, płyny poprzez płyny itd. Zainicjowanie kierunku pracy oparte jest na tym, co każda z osób odczuwa, może być komunikowane świadomie lub też nieświadomie zarówno przez klienta, jak i terapeutę.
Ciekawość i akceptacja kierują poszukiwaniami. Poprzez stworzenie wzajemnego rezonansu między klientem a terapeutą uwaga jest kierowana na odkrywanie i poznawanie poszczególnych tkanek będących podstawą ekspresji klienta.
Dociera się również do tych pozostających w cieniu, tak by i one mogły znaleźć przestrzeń na wyrażenie siebie, dając chwilę wytchnienia tym, które pracują cały czas. To umożliwia przesunięcie ekspresji na inny aspekt, co daje w efekcie więcej możliwości wyboru oraz poszerza pole świadomości ciała/umysłu, zarówno u klienta/ucznia, jak i terapeuty/nauczyciela.
Body Mind Centering® stanowi niezależne, zwarte i twórcze podejście do terapii i edukacji. Solidnie osadzone na relacjach istniejących pomiędzy ruchem, dotykiem, ciałem i umysłem może być zastosowane w niemalże każdej dziedzinie ludzkiej działalności. Poniższe przykłady to tylko niektóre z możliwych zastosowań.
Taniec i ruch: technika tańca; całościowa, oparta na systemach ciała rozgrzewka; poprawa ułożenia ciała i postawy, gibkość, siła i integracja, zapobieganie kontuzjom i trening po przebytych kontuzjach; tworzenie tematów do improwizacji; poszerzanie możliwości choreograficznych; zwiększanie repertuaru ruchowego; dostarczenie języka do analizowania różnych stylów tańca, dawnego, współczesnego i z połączenia kultur.
Praca z ciałem i masaż: subtelne komunikowanie poprzez dotyk, różnicujące oddzielne warstwy tkanek; podejście wielosystemowe do badania i terapii; tworzenie pomostu między pracą na stole do masażu a aktywnym tworzeniem nowych wzorców w ruchu; pokazanie klientom sposobu integrowania zmian poprzez ruch w życiu codziennym.
Fizjoterapia, terapia zajęciowa oraz terapia tańcem i ruchem: badanie i leczenie poprzez dotyk, ruch i postrzeganie, podejście oparte na wielu systemach ciała; subtelne i spójne podejście do etapów rozwojowych; sposoby postrzegania przyczyn leżących u podłoża problemów, takich jak brak równowagi jakości płynów w problemach neurologicznych, etapy rozwojowe a bóle kolan czy brak równowagi w narządach wewnętrznych a trudności w relacjach z innymi osobami; podejście do procesów psychofizycznych poprzez ruch, dotyk, oddech i głos.
Psychoterapia: dostęp do umysłu przez pracę z ciałem w ruchu, poprzez dotyk, oddech, głos i postrzeganie; procesy psychofizyczne leżące u podłoża problemów psychologicznych i poznawczych, odnajdywanie doświadczeń z wczesnych okresów życia poprzez ruch i dotyk; ugruntowanie przeszłości i przyszłości w świadomości i ruchu chwili obecnej.
Rozwój dziecka i edukacja: rozpoznawanie od najwcześniejszych okresów życia dziecka - problemów z ruchem oraz percepcją, które wpływają na proces uczenia się oraz na rozwój fizyczny, umysłowy i emocjonalny; wspieranie prawidłowego rozwoju dostosowane do potrzeb danego dziecka; tworzenie kontaktu poprzez ruch, dotyk i głos; badanie poprzez wykorzystanie systemów ciała oraz etapów rozwojowych.
Joga: rozpoznawanie powiązań między asanami a narządami wewnętrznymi, gruczołami i etapami rozwojowymi; wspieranie asan poprzez równoważenie płynów ciała i układu nerwowego; pogłębianie świadomości oraz percepcji; głębsze odczucie oddechu i dźwięku.
Medytacja: sztuka siedzenia i oddychania; bycie obecnym w ciele-umyśle; bycie świadomym, jak i odpuszczenie bycia świadomym.
Sport: lepsze wyniki osiągane poprzez poprawę postawy, ułożenia części ciała względem siebie i zwiększoną ruchomość, siłę i koordynację; rozwijanie wyższej wydajności przez integrację ruchu i percepcji, zapobieganie kontuzjom i powrót do treningu po kontuzjach.
Głos: rozpoznawanie ograniczeń i uwalnianie naturalnego głosu; poprawa oddychania i zwiększanie zakresu tonalnego; intensywność i barwa głosu; zaangażowanie całego ciała w oddechu i tworzeniu dźwięku; analizowanie stylu - historyczne, współczesne i z pogranicza kultur.
Muzyka: poprawa wykonania poprzez lepsze ułożenie ciała, gibkość, siłę i integrację; oparte na jakości ruchu tworzenie tematów do improwizacji i interpretacji; zapobieganie kontuzjom i powrót do grania po kontuzjach.
Sztuka wizualna: wspieranie swobodnej twórczości oparte na ciele i na etapach rozwojowych; język ewaluowania stylów.
Mój opis Body Mind Centering® byłby niepełny bez uznania i wyrażenia wdzięczności wszystkim nauczycielom i studentom BMC®, którzy dzielili się swoimi opiniami, doświadczeniami, przemyśleniami i interpretacjami dotyczącymi zagadnień związanych z BMC®. Poza tym dziękuję za ich przyjaźń i miłość, którymi obdarzali mnie poprzez te wszystkie lata.
I zawsze przy moim boku był mój mąż Len. BMC® nie rozwinęłoby się bez jego obecności, zadawania pytań, ciągłego wsparcia i troski o mnie i wszystkich tych, którzy towarzyszą nam w tej podróży.
Materiał do tego artykułu pochodzi z książki Bonnie Bainbridge Cohen "Sensing, Feeling & Action"
www.bodymindcentering.com
www.bmcassoc.org
Bonnie Bainbridge Cohen stworzyła Body Mind Centering®, założyła i kieruje szkołą BMC®. Od ponad 30 lat pracuje nad rozwojem zintegrowanego podejścia do ruchu, dotyku i tworzenia nowych wzorców, anatomii doświadczalnej, percepcji, procesów psychofizycznych oraz opracowaniem zasad kierujących rozwojem. Jest autorką książki Sensing, Feeling and Action.
Bonnie jest z wykształcenia akademickiego terapeutką zajęciową (w USA istnieje zupełnie oddzielny kierunek studiów terapii zajęciowej) i terapeutką ruchu, certyfikowaną terapeutką NDT - neurodevelopmental therapy, certyfikowaną w analizie ruchu według Labana, i profilach ruchu według Kastenberga. Pracowała jako terapeutka zajęciowa oraz uczyła tego przedmiotu w klinikach uniwersyteckich, współpracowała w tworzeniu szkoły terapii zajęciowej w Tokyo, stosowała pracę z ciałem i ruchem w szpitalach psychiatrycznych. Uczyła również na studiach magisterskich terapii tańcem, w Antioch w Nowej Anglii, uczyła tańca w Hunter College i w szkole Ericka Hawkinsa w Nowym Jorku. Prowadzi warsztaty i szkolenia w USA, Kanadzie i Europie.
Szkolenie. Aby uzyskać certyfikat z BMC® należy ukończyć kurs certyfikacyjny organizowany i prowadzony przez szkołę BMC®. Więcej informacji na temat kursów znajdziesz na stronie